Sofralarımızın
temel gıda maddesi olan ekmeği, alacağımız küçük ve basit tedbirlerle
bayatlamaktan kurtarabiliriz. Ancak her şeye rağmen bayatlayan
ekmeklerle de mükemmel ekmek yemekleri ve tatlılar yapmak mümkün.
Bilerek
veya bilmeyerek çöpe attığımız ekmeklerde bütün bir milletin hakkı
vardır. Atalarımız ekmeğin önemini anlatabilmek için “Onda saçı
bitmedik yetimin hakkı vardır” demişlerdir.
Ev
hanımları ekmeklerini bayatlatmayarak, bayatlayan ekmeklerini de
çeşitli şekillerde değerlendirerek öncelikle ev ekonomisine daha sonra
ülke ekonomisine küçümsenmeyecek katkılarda bulunabilirler.
Alacağımız
birkaç küçük tedbirle önce ekmekleri bayatlamaktan kurtarabilir, tüm
önlemlere rağmen bayatlayan ekmeklerle çok nefis yemek ve tatlılar
hazırlayabiliriz.
İnsanoğlu
hayatını sürdürebilmek için yiyecekten giyeceğe, barınmaktan ısınmaya,
taşıttan zorunlu kullanım eşyasına kadar bir çok şeye muhtaçtır. Bu
ihtiyaçlar içerisinde ekmeğin özel bir yeri vardır.
Fakir
veya zengin fark etmeden hepimizin günde üç öğün bıkmadan yediğimiz
ekmeğin soframıza gelene kadarki hikayesine bir göz atalım. Eskilerin
nân-ı aziz dedikleri bu vazgeçilmez gıda; bugün 25-30 YKr civarında
elde edebildiğimiz bu nimet, acaba sadece maddî değeri ile mi
ölçülmelidir? Tohum olarak tarlaya atılmasından hasat edilmesine,
değirmende un olmasına, hamur haline getirilerek pişirilmesine ve
nihayet bize ulaşmasına kadar birçok insanın alın teri vardır.
Bu
büyük nimeti çarşıdan buğday alarak alıp kendimiz imal etmeye çalışsak,
bu fiyata bu kalitede ekmek yapabilir miyiz? Ekmeği bize ucuz yedirmek
için devlet çeşitli desteklemeler yapmaktadır. Bilerek veya bilmeyerek
çöpe attığımız ekmeklerde bütün bir milletin hakkı vardır. Atalarımız
ekmeğin önemini anlatabilmek için “Onda saçı bitmedik yetimin hakkı
vardır” demişlerdir.
Ekmek israfı ürkütücü boyutlarda
Günlük
yaşantımızda büyük bir öneme sahip olan ekmeğe karşı maalesef gereken
özeni gösteremiyoruz. Yurdumuzun sadece üç büyük şehrinde yapılan ekmek
israfı insanı dehşete düşürmektedir. İzmir’de bir günde 550 bin kilo
ekmek çöpe atılarak ziyan oluyor. İstanbul’daki çöplerin 1/6’ini ekmek
israfı oluşturmaktadır. Bununla bütün Türkiye halkı bir hafta
doyabilir. Ankara’nın ekmek israfı İstanbul ve İzmir’den hiç de geri
kalmamaktadır.
Bu
tablo günlük besin ihtiyacının yüzde 80’ine yakın kısmını ekmekten
sağlayan bir millet için üzücü olduğu kadar dehşet vericidir de!
Nüfusunun büyük çoğunluğu tarıma dayalı bir milletin israf yüzünden
zaman zaman dışarıdan buğday alması ise açıklanması güç bir olaydır.
Bayat ekmekle nefis yemekler
Atalarımız
ekmeğe son derece hürmet göstermiş, sofrada ufalanan ekmek parçalarını
atmayarak bayatlayan parça ekmekleri çorba ve diğer sulu yiyeceklerle
tüketmişlerdir.
Günümüzde
ise ekmekler çok kolay bayatlatılmakta, bayat ekmekler rahatlıkla çöpe
atılabilmektedir. Halbuki alacağımız birkaç küçük tedbirle önce
ekmekleri bayatlamaktan kurtarabilir, tüm önlemlere rağmen bayatlayan
ekmeklerle çok nefis yemek ve tatlılar hazırlayabiliriz.
Uzmanlar
ekmek israfını önleyebilecek tedbirler arasında ‘Ev hanımlarının
bayatlamış ekmeği değerlendirme konusunda bilgilendirilmesi ve teşvik
edilmesini’ göstermektedirler. Gerçekten de ev hanımları ekmeklerini
bayatlatmayarak, bayatlayan ekmeklerini de çeşitli şekillerde
değerlendirerek öncelikle ev ekonomisine daha sonra ülke ekonomisine
küçümsenmeyecek katkılarda bulunabilirler.
Çin’de
bir pirinç tanesini çöpe atmanın büyük bir suç olduğunu ve şiddetle
cezalandırıldığını duyduğumda oldukça şaşırmıştım. Ancak biraz
düşününce olayın gerçekten ciddi bir boyutunun olduğunu kavradım.
Pirinç, Çin’de en çok tüketilen gıda maddesi. Her Çinli günde en az bir
defa pirinç yemeği yemekte. Çin’de yaşayan her bir insanın bir pirinç
tanesini çöpe attığını varsaydığımızda her gün en az 1 milyar tane
pirinç tanesi israf olacaktır. Bu gerçekten de hiç küçümsenmeyecek bir
rakam…
Küçükken
rahmetli babaannem yemek yedikten sonra sofrada oluşan ekmek
kırıntılarını bir araya toplar, parmağı ile tek tek toplayarak yerdi.
Bizi de ekmek kırıntılarını yememiz konusunda teşvik eder “Yediğiniz
her bir ekmek kırıntısı karşılığında Allah size cennette bir huri
verecek” derdi.
Türkiye’de
her gün 12 milyon ekmeğin israf edildiğini duyduğumda rahmetli
babaannemi bir kez daha hayırla yad ettim. 12 milyon ekmek… İnsan biraz
aklı selim ile düşününce bunun ne kadar büyük bir cinayet olduğunu
anlayabilir.
Ekmeğin saklanması
Günlük
olarak kalan ekmeğin atıl duruma düşmemesi için en iyi yöntem
buzdolabında ve derin dondurucuda saklanmasıdır. Sadece bu yöntemle
ekonomiye
çok
büyük bir katkıda bulunulabilir. Buzdolabında bekletilen ekmek,
tüketileceği zaman çıkarılarak 60 derecenin üzerinde ısıtılması
durumunda tekrar taze ekmek özelliğini alacaktır.
Tahta
ekmek dolabına ambalajsız olarak konulan ekmek, gevrekliğini
korumasının yanı sıra bir süre sonra çok çabuk kuruyarak, kabuk kısmı
çok sertleşmektedir. Ekmek dolabına naylon poşet içinde konulduğunda
ise çok fazla yumuşama olmaktadır. 4 derecede saklanan ekmek, çabuk bayatlasa da kuruma ve küflenmeyi önleme açısından tercih edilebilir.
Ekmek tüketirken dikkat edilmesi gereken hususlar
- Ekmeği kesinlikle açıkta bırakmamalıyız.
- Sıcak ekmekleri soğuduktan sonra naylon torba içinde saklayabilirsiniz.
- Ekmeğin yeterince soğumadan bırakılırsa buhar nedeniyle küflendiğini bilmeliyiz.
-
Yine bilmeliyiz ki ekmek tüketilirken, bazı kişiler kabuğunu sevdikleri
için veya ekmek içi sıcakken hamur olduğundan önce ekmeğin kabuğunu
koparıp yerler, bu durumda ekmek daha kolay bayatlar. Çünkü su kaybı
kolaylaşır, kuru, kolayca ufalanır.
- Ekmeği bir öğünde tüketilecek kadar dilimlemeli, kalanı bütün olarak muhafaza etmeliyiz.
-
Soğuk ekmek kesinlikle bayat ekmek demek değildir. Bir gün sonra bile
ısıtıldığında tekrar yumuşak ve lezzetli bir hal aldığı için kolaylıkla
yenebilir.
-
Ekmeği bozulmadan bozdolabında saklayabiliriz. Böylece küflenmesini
önlemiş oluruz. Ancak tazeliği doğal olarak azalacaktır. Bu ekmekler
yine kızartılarak veya ısıtılarak rahatlıkla yenebilir.
- Eğer derin dondurucumuz varsa ekmeği -21 derecede taze olarak uzun süre saklayabiliriz
Mevlana’dan
Ekmeğin
zevkini, ancak aç kimse bilir; tok olan, o zevki, hiç bilmez! Ekmekçi
dükkanındaki ekmeklerden dükkanın ne haberi vardır?
Ekmekçi aç olsaydı, ekmeği hiç satmazdı; seher rüzgârı gülün kıymetini bilseydi, onu saçıp dökmezdi!
Bayat ekmekle yapılan yemekler
Ekmek Dilimi
Malzeme
1
bayat ekmek, 3 yumurta, 1 kaşık nişasta, 3 kaşık un, 1 çay bardağı
rendelenmiş az tuzlu peynir, 1 küçük demet maydanoz, 1 çay bardağı su,
yeterince tuz, 1 su bardağı yağ
Hazırlanışı:
Un, yumurta ve nişasta ile birlikte bir telle güzelce çırpılır. İçerisine bir çay bardağı
rendelenmiş peynir, ince kıyılmış maydanoz ve bir çay bardağı su katılarak hepsi birlikte güzelce karıştırılır.
Diğer taraftan bir veya iki günlük bir bayat ekmek, birer santim kalınlıkta düzgünce
dilimler halinde kesilir. (Peynirin tuzu, ekmeğin tuzu kâfi geleceğinden ekmek dilimi için pek tuz istemez.)
Bir tavada bir su bardağı çiçek yağı kızdırılır. Kesilen ekmekler, yumurtalı malzemeye
bulanıp çıkarılır, bekletilmeden hemen kızgın yağa atılır. Ekmeklerin iki tarafı nar gibi
kızartıldıktan sonra sıcak olarak yenir.
Ekmek Kavurması
Malzemesi:
1 adet bayat ekmek, 125 gram margarin, 1 çay bardağı su
Hazırlanışı:
Bayat
ekmek parçaları lokma büyüklüğünde doğranır. Tencerede kızartılmış yağ
üzerinde kavrulur. Ekmekler kavrulurken bir çay bardağı soğuk su
üzerine serpilir. İyice karıştırıldıktan sonra tencerenin kapağı
kapatılıp 5 dakika pişirilir. Daha sonra servis yapılır.
Kalacuş
Malzemesi:
1 adet bayat ekmek, yarım paket margarin, 3 bardak su, 250 gram yoğurt, 1 baş kuru soğan
Hazırlanışı:
Bayat
ekmek, küpler şeklinde bıçakla kesilerek derin bir kaba konulur.
Margarin tavada kızdırılır. Soğan, kızgın yağda pembeleşinceye kadar
kavrulur. Çalkanarak ayran kıvamına getirilen yoğurt ve su, yağ ve
soğanın bulunduğu tavaya ilave edilir. Birkaç dakika kaynatıldıktan
sonra, oluşan karışım derin kapta bulunan doğranmış bayat ekmeklerin
üzerine dökülür. Kabın kapağı kapatılır. Bir süre ateşin üzerinde
tutulur ve hemen servise sunulur.
Siron
Malzemesi:
1 adet bayat pide, yarım paket margarin, 1 bardak su, 2 su bardağı yoğurt
Hazırlanışı:
Kibrit
kutusu büyüklüğünde pideler bıçakla kesilir. Tepsiye dik gelecek
şekilde dizilir. Dizildikten sonra yarım paket margarin eritilir. 1
bardak su eriyen yağın üzerine dökülür ve kaynatılır. Burada oluşan
yağlı su, kesilmiş ve tepsiye dizilmiş pidelerin üzerine dökülür. Daha
sonra 2 su bardağı yoğurt çırpılarak bu hazırlanan pidelerin üzerine
uygun şekilde yayılarak dökülür. Kabın kapağı örtülerek hafif ateşte
ısıtılır ve servise sunulur.
Peynirli bayat ekmek köftesi
Malzeme:
1 bayat ekmek, yarım kalıp beyaz peynir, 1 demet maydanoz, 2 yumurta, 1 adet soğan, tuz, köfte baharı, pul biber
Hazırlanışı:
Bayat
ekmek, üzerine su serpilerek nemlendirildikten sonra ufalanır. Ufalanan
ekmeğin içerisine yarım kalıp sert beyaz peynir rendelendikten sonra 1
demet maydanoz doğranır; 2 yumurta kırılır; 1 adet orta boy soğan
rendelenir; tuz, köfte baharı ve pul biber katılır.
Bu
karışım yoğrularak köfte şeklinde parçalara ayrılır. Köfteler önce una,
sonra çırpılmış yumurtaya, daha sonra galeta ununa bulanıp kızgın yağda
kızartılır.
Bayat ekmekle yapılan tatlılar
Ekmekli puding
Malzemeler:
1 bayat ekmek, 250 gram frenk üzümü, yarım kilo böğürtlen, 1,5 çay bardağı şeker,
1 çay kaşığı vanilya, 1 yemek kaşığı limon suyu
Hazırlanışı:
Ekmeğin kabukları temizlendikten sonra yarısı 1 cm kalınlığında dilimlere ayrılır. Ekmeğin diğer yarısından 8 cm
çapında bir yuvarlak kesilir. Yuvarlak parça dibi çiçek şeklinde bir
kek kalıbına yerleştirilir. Şeker, böğürtlen, frenk üzümü ve vanilya,
üzerlerine limon suyu ilave edilerek 5 dakika kısık ateşte
karıştırılır. Hazırlanan karışım kaba boşaltıldıktan sonra üzerleri
ekmek dilimleriyle kaplanır. Üzeri folyo ile sarılıp buzdolabında bir
gece dinlendirilir. Kalıp servis tabağına ters çevrilip frenk üzümü,
krem şanti ve böğürtlen ile servis yapılır.
Bayat Ekmek Tatlısı
Malzemeler:
5-6
dilim bayat ekmek içleri, 2 su bardağı toz şeker, 1 kaşık margarin, 3
adet yumurta, 2 su bardağı süt, 1 adet limon kabuğu rendesi, 1 paket
vanilya
Hazırlanışı
Şekerden iki kaşık ayırıp, kalanı ile kıvamlı şurubu hazırlayınız. Bayat ekmek içlerini
sütle
ıslatınız. Yumuşayınca ezerek koyu bir bulamaç yapınız. Erimiş yağa
yumurtaları katıp, karıştırınız. Sonra bu karışıma ekmekleri ilave
ediniz.
Küçük yağlanmış tepsiye karışımı koyup, yayınız. Üzerine ayırdığınız şekerleri
dökünüz.Isıtılmış orta hararetli fırında katılaşıncaya kadar pişiriniz.
Fırından çıkarıp, üzerine ılık şurubu dökünüz. İstenilen şekilde kesip, servis yapınız.
Bademli ekmek dilimleri
Malzeme:
1 bayat ekmek, 1 kutu krema, 2 yumurta, tereyağı, bal, badem
Hazırlanışı:
Bayat
ekmek dilimleri, krema ve yumurta ile hazırlanan karışıma batırılarak
ıslatılır. Islatılmış ekmeklerin iki tarafı da, kızdırılmış tereyağında
kızartılır. Kızarmış ekmeklerin üzerine bal sürülür. Servis tabağına
dizilen ballı ekmeklerin üzerine kıyılmış badem serpilir.
|
Şanlu Urfa da 7500 TL maaşlı iş imkanı
İsrail’i Telin, Gazze’ye Destek Mitingi
